ความปรารถนาดีก่อนสอบ …

นักเรียนการสอบปลายภาค ๒ ปีการศึกษา ๒๕๕๖ กำลังจะเริ่มขึ้นแล้ว ผมจึงขอฝากบทประพันธ์บทหนึ่งของพระยาศรีสุนทรโวหาร (น้อย อาจารยางกูร) ยอดนักปราชญ์ของไทยคนหนึ่ง ไว้ให้ดังต่อไปนี้ ด้วยหวังว่านักศึกษาจักพึงนำบทประพันธ์นี้ไปพิจารณาสอนใจตนเองก่อนสอบว่าเหตุใดนักศึกษาจึงมาอยู่ที่นี่ในเวลานี้

ความระลึกได้ของนักศึกษาเช่นว่านี้ อาจเป็นกำลังใจให้นักศึกษาบากบั่นพากเพียรเพื่อเตรียมตัวเองให้พร้อมสำหรับการสอบปลายภาคที่กำลังจะเริ่มขึ้น และสำหรับการเรียนในภาคต่อๆ ไป รวมทั้งสำหรับการเรียนรู้ที่จะตามมาอีกอย่างไม่หยุดยั้งในอนาคต ตราบจนกว่าชีวิตของนักศึกษาจะหาไม่

“อย่าเกียจคร้านการเรียนเร่งอุตส่าห์ มีวิชาเหมือนมีทรัพย์อยู่นับแสน
จะตกถิ่นฐานใดคงไม่แคลน ถึงคับแค้นก็พอยังประทังตน
อันความรู้รู้กระจ่างแต่อย่างเดียว แต่ให้เชี่ยวชาญเถิดคงเกิดผล
อาจจะชักเชิดชูฟูสกนธ์ ถึงคนจนพงศ์ไพร่คงได้ดี
เกิดเป็นชายชาวสยามตามวิสัย หนังสือไทยก็ไม่รู้ดูบัดสี
ต้องอับอายขายหน้าทั้งตาปี ถึงผู้ดีก็คงด้อยถอยตระกูล
จะต่ำเตี้ยเสียชื่อว่าโฉดช้า จะชักพายศลาภให้สาบสูญ
ทั้งขายหน้าญาติวงศ์พงศ์ประยูร จะเพิ่มพูนติฉินคำนินทา
หนึ่งหนังสือหรือตำรับฉบับบท เป็นของล้วนควรจดจำศึกษา
บิดาปู่สู้เสาะสะสมมา หวังให้บุตรนัดดาได้ร่ำเรียน
จะได้ทราบบาปบุญทั้งคุณโทษ ปะบุตรโฉดต่ำช้าก็พาเหียร
ไม่สมหวังดังบิดาปู่ตาเพียร เนิ่นจำเนียรแพลงพลัดกระจัดกระจาย ฯ”