ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมาย (๑)

นักศึกษาวิชา วล.๓๖๗ กฎหมายสิ่งแวดล้อม สามารถชมสไลด์ประกอบการศึกษา เรื่อง ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมาย (๑) สำหรับวันจันทร์ที่ ๓๐ มกราคม ๒๕๖๐ ซึ่งมีขอบเขตและวัตถุประสงค์เพื่อช่วยให้นักศึกษาได้เรียนรู้

  • ความหมายและลักษณะของกฎหมาย
  • ขอบเขตการใช้บังคับกฎหมาย และ
  • ประเภทของกฎหมาย

ได้ตั้งแต่บัดนี้เป็นต้นไป อนึ่ง นอกจากชมสไลด์ ควบคู่ไปกับการทำความเข้าใจขอบเขตและวัตถุประสงค์ของการศึกษาเรื่องนี้ เพื่อประโยชน์สูงสุดในการศึกษา นักศึกษาสมควรศึกษาเอกสารดังต่อไปนี้ประกอบไปด้วย

  • ทวีเกียรติ มีนะกนิษฐ, สังคมกับกฎหมาย พิมพ์ครั้งที่ ๕ แก้ไขเพิ่มเติม (วิญญูชน, ๒๕๕๙) หน้า ๑๓-๒๘ และ ๓๗-๕๑.
  • ประสิทธิ์ ปิวาวัฒนพานิช, ความรู้ทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมาย ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๓ แก้ไขเพิ่มเติม (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๙) หน้า ๓-๔๒, ๑๐๗-๑๑๘, ๓๑๒-๓๒๘ และ ๓๕๑-๓๗๓.
  • หยุด แสงอุทัย แก้ไขปรับปรุงโดยสมยศ เชื้อไทย, ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับกฎหมายทั่วไป ฉบับพิมพ์ครั้งที่ ๒๐ (มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, ๒๕๕๙) หน้า ๓๖-๑๐๙.

นอกจากนี้ ขอให้นักศึกษาพยายามตอบคำถามดังต่อไปนี้ให้ได้ หากนักศึกษายังมีข้อสงสัยขอให้สอบถามอาจารย์ผู้บรรยายเพิ่มเติม

ความหมายและลักษณะของกฎหมาย

  • รัฐคืออะไร เกิดขึ้นได้อย่างไร มีองค์ประกอบอะไรบ้าง
  • กฎหมายตามเนื้อความคืออะไร มีองค์ประกอบอะไรบ้าง
  • กฎหมายตามแบบพิธีคืออะไร แตกต่างจากกฎหมายตามเนื้อความอย่างไร
  • กฎหมายลายลักษณ์อักษรคืออะไร ประเทศไทยมีวิธีการประกาศให้ราษฎรทราบได้อย่างไร
  • พระราชบัญญัติคืออะไร มีวิธีการออกอย่างไร
  • พระราชกำหนดคืออะไร มีวิธีการออกอย่างไร
  • พระราชกฤษฎีกาคืออะไร มีวิธีการการออกอย่างไร
  • กฎกระทรวงคืออะไร มีวิธีการออกอย่างไร
  • ข้อบัญญัติท้องถิ่นคืออะไร มีวิธีการออกอย่างไร
  • หากพระราชกฤษฎีกาหรือกฎกระทรวงขัดหรือแย้งกับพระราชบัญญัติหรือพระราชกำหนด จะเกิดผลอย่างไร

ขอบเขตการใช้บังคับกฎหมาย

  • กฎหมายมีผลใช้บังคับเมื่อใด
  • วันเริ่มใช้บังคับกฎหมายคืออะไร ได้แก่กรณีใดบ้าง
  • วันสิ้นสุดการใช้บังคับกฎหมายคืออะไร ได้แก่กรณีใดบ้าง
  • หลักที่ว่า “กฎหมายไม่มีผลย้อนหลัง” หมายความว่าอย่างไร มีข้อยกเว้นประการใด
  • กฎหมายมีผลใช้บังคับที่ใด
  • หลักดินแดนหมายความว่าอย่างไร
  • ราชอาณาจักรหมายความว่าอย่างไร
  • กฎหมายมีผลใช้บังคับกับบุคคลใด มีข้อยกเว้นประการใดบ้าง

ประเภทของกฎหมาย

  • กฎหมายทั่วไปคืออะไร กฎหมายพิเศษคืออะไร แตกต่างกันอย่างไร ความเข้าใจความแตกต่างดังกล่าวมีประโยชน์ประการใดบ้าง
  • กฎหมายที่เป็นบทหลักคืออะไร กฎหมายที่เป็นบทยกเว้นคืออะไร แตกต่างกันอย่างไร ความเข้าใจความแตกต่างดังกล่าวมีประโยชน์ประการใดบ้าง
  • กฎหมายตามเนื้อความอาจแบ่งแยกประการใดได้บ้าง
  • กฎหมายมหาชนคืออะไร ได้แก่กฎหมายอะไรบ้าง
  • กฎหมายเอกชนคืออะไร ได้แก่กฎหมายอะไรบ้าง
  • รัฐธรรมนูญคืออะไร มีลักษณะอย่างไร ประกอบด้วยหลักการสำคัญประการใดบ้าง
  • หลักการแบ่งแยกอำนาจหมายความว่าอย่างไร ประกอบด้วยอะไรบ้าง
  • หลักการประกันสิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐานของประชาชนหมายความว่าอย่างไร ประกอบด้วยอะไรบ้าง
  • การรวมศูนย์อำนาจคืออะไร การกระจายอำนาจคืออะไร แตกต่างกันอย่างไร มีข้อดีและข้อเสียประการใดบ้าง
  • กฎหมายปกครองคืออะไร มีลักษณะอย่างไร
  • กฎหมายอาญาคืออะไร มีหลักเกณฑ์สำคัญประการใดบ้าง
  • กฎหมายระหว่างประเทศคืออะไร มีลักษณะอย่างไร มีความสัมพันธ์กับกฎหมายภายในอย่างไร
Advertisements